Dat was even schrikken vanmorgen: kwart voor zes het bed uit, om zes uur aan het ontbijt en om half zeven vanuit het hotel in de Vietnamese grensplaats Chau Doc op weg naar de opstapplaats voor de speedoot die ons naar Phnom Penh moest brengen. Onze reisagent ter plekke - Asian Trails die handelt in opdracht van de voortreffelijke Nederlandse organisatie Riksja Travel - had het duidelijk in een begeleidende brief vermeld: het vervoer van het hotel naar de boot moeten jullie zelf organiseren. Het is dan - wanneer je je bij de balie meldt - uitermate plezierig te vernemen dat de reder zo vriendelijk is dat vervoer te verzorgen. Uw taxi staat klaar, dames en heren, zo luidde de boodschap aan ons adres en dat van twee jonge Duitsers, die al enkele dagen hetzelfde traject volgen.

Er stonden maar liefst twee taxi's voor het hotel te wachten. Het probleem was - of eigenlijk Inge's probleem - dat het dit keer typisch Aziatische taxi's betrof; oftewel twee oude aftandse driewielers, waarop een gammel bakkie was gemonteerd. Fietstaxi's dus. Voor wie nog nooit in Azie is geweest: zo'n tochtje met een fietstaxi is een leuk avontuur. Je perst je Europese lijf in een soort houten dwangbuis en je wordt door de chauffeur overal heen getrapt waar je maar wil. Ik heb er meer dan eens gebruik van gemaakt: in India, in Bangladesh en in Indonesie. Maar ik geef toe: het is even wennen. In het houten bakje is een plankje gemonteerd ter breedte van ongeveer 10 centimeter, breed genoeg om de smalle Aziatische bipsjes comfortabel te vervoeren maar niet geshikt voor onze - soms buitenproportionele - Europese maten. Dat plankje zit bovendien slechts 15 tot 20 centimeter boven de bodem gemonteerd. Je moet je lijf derhalve de Aziatische hurkhouding persen om op de 10 centimeter zitplank te belanden.

De fietschauffeur - keurig in een blauw uniform gestoken van de rederij - had onze koffers zorgvuldig voorin het bakje gestapeld. Er resteerde vervolgens nog maximaal 40 centimeter voetruimte voor ons beiden, Inge's rugzak, mijn fototas en nog een tas voor allerlei papperassen. En toch werden wij geacht onze lichamen tussen de koffers en het kleine houten schotje te wringen, een schotje dat ervoor moet zorgen dat je niet uit de taxi lazert.
Het nog jeugdige Duitse koppel had het met veel moeite klaar gespeeld om zich in hun taxi te wurmen. Er was zo ongeveer een dubbele salto voor nodig geweest van de boomlange maar broodmagere Duitse Sjasja om naast de nog slankere en al even Duitse Vera te belanden. Het duo zag reikhalzend onze pogingen om eenzelfde krachttoer uit te halen, tegemoet.

Hoewel wij beiden ons nog altijd zonder stok kunnen voortbewegen, zijn we door de jaren heen uitsluitend soepeler geworden in de pols, een gevolg van het feit dat het zowel in de grootste (Amsterdam) als de kleinste (het geweldige Bronkhorst) de goede gewoonte is om iedere gast met minimaal een aantal versnaperingen te onthalen. Door die polstraining is de conditie van de rest van het lijf wat achter gebleven. Je kunt nu eenmaal niet alles in gelijke mate trainen.

Inge protesteerde vanaf het eerste moment heftig tegen deze wijze van vervoer en eiste een echte taxi. Maar onze chauffeurs bleken niet te vermurwen. Inge's afkeer werd niet alleen ingegeven door haar rugklachten, maar ook met haar afkeer van deze wijze van mensenvervoer. Ze vindt het mensonterend. Dat is het misschien ook, maar ooit heb ik in de hoofdstad van Bangladesh, Dhaka, een reportage gemaakt met zo'n riskja-rijder en ik kijk sindsdien toch anders tegen dit fenomeen aan.

Ik weet het: het is onnoemelijk zwaar (een Tour de France rijden is in veel opzichten gemakkelijker). De fietsers zijn op hun 35ste versleten. Maar ik weet nog heel goed hoe de riksjarijder reageerde toen ik opmerkte: ' Dat moest eigenlijk verboden worden.' De man maakte zich ernstig ongerust. " Alsjeblieft niet. Wat moet ik dan? Het is voor mij de enige manier om mijn gezin te onderhouden. Stoot mij het brood niet uit de mond." Sindsdien stap ik met weinig scrupules in zo'n fietstaxi en koop mijn schuldgevoel af door de chauffeur minimaal het dubbele te betalen, wat hij vraagt.. In onze verhoudingen is dat nog altijd twee keer niks.

Bij ons vertrek werd er een compromis gesloten. Ook de fietstaxichauffeurs zagen wel in, dat er geen ruimte was voor twee personen in dat mini-bakje. Dus werd er een derde fiets opgeroepen, per mobiel, want daar beschikken deze riksjarijders dan weer wel over. Inge heeft die tocht naar de boot uiteraard overleefd, zoals ze alles overleeft op deze toch wel slopende reis. Maar leuk vond ze het niet. Dat was aan alles te merken. Ze dook op de boot de kajuit in. Ik heb mij met de camera op het dek geposteerd, kon vissersbootjes en - hutten vanaf het water fotograferen en mijmerde af en toe weg, turend naar de witte sporen die onze speedboot door de Mekong trok.

Aan de Vietnamees-Cambodjaanse grens meerden we, kregen in ruil voor $23 een prachtig groen visum van het Koninkrijk Cambodja in het paspoort geplakt en bereikten rond het middaguur Phnom Phen. Het was liefde op het eerste gezicht. Wat een leuke puur Aziatische stad. Het heeft de chaos van Calcutta, de charme van Hanoi en de vriendelijkheid die ik op het platteland van Indonesie heb ervaren. Het mag dan in de top-twintig staan van de ranglijst van corrupte landen, de kloof tussen arm en rijk mag dan tot angstwekkende proporties zijn gegroeid, in de straten van Phnom Penh hebben we vanmiddag alleen maar uiterst vriendelijke en lachende mensen ontmoet. Ik ben niet alleen in de hoofdstraten geweest, maar ben er ook een uurtje solo op uit getrokken, kleine steegjes in, waar mensen blij zijn met belangstelling, een stoel bijtrekken en fruit aanslepen om het de Europeaan (' Holland? Waar ligt dat dan?' ) naar de zin te maken. Leuk dus, al besef ik heel goed dat Cambodja een kleine veertig jaar geleden een van de ernstigste vormen van genocide doormaakte uit de geschiedenis. Dat gaan we (of in ieder geval ik) morgen herbeleven wanneer we een bezoek brengen aan de gevangenis waar duizenden Camboidjanen werden doodgemarteld en naar de ' killing fields' waar vele tienduizenden van de in totaal 1,7 miljoen slachtoffers werden geexecuteerd door een barbaars regiem.

Benieuwd wie we morgen als gids mee krijgen. Vooral benieuwd of die man (of vrouw) verstaanbaar Engels over de lippen krijgt. In Vietnam was de kwaliteit zeer wisselend. Van heel goed (de 24-jarige Lang die ons in Sapa begeleidde, nooit naar school is geweest, maar duidelijk begrijpelijk Engels sprak) tot zeer matig. Sommigen mompelen maar wat en dan met een Aziatisch accent zodat je maar moet raden wat ze bedoelen. De laatse gids, een jong ventje, spande wat dat betreft de kroon. Hij wilde de schoonheid van zijn land beschrijven en had het daarbij voordurend over de fenomenale Vietnamese bitches. Uiteindelijk bleek dat hij beaches bedoelde. Ook nadat hij gecoirrigeerd werd, bleef hij volharden: Vietnamese bitches are famous. Misschien liggen de Vietnamese beaches inderdaad vol met fenomenale bitches. Ik heb het niet kunnen controleren, want mijn interesse voor het strandleven is nagenoeg nul.