Dat hebben wij verdorie weer! Word je 's morgens voor dag en dauw wreed uit je slaap gewekt door een zonnestraal die brutaal via de openstaande deuren van het balkon door het muskietengaas naar binnen gluurt. En dan die overval van die oorverdovende stilte! Aan de overkant van de rivier, die langs ons stulpje stroomt niets dan bergen, waarvan de contouren verdorie amper zichtbaar zijn omdat die slierten ochtendnevel zo onbegrijpelijk lang blijven hangen. Dat hebben wij verdorie weer! Word je 's morgens voor dag en dauw wreed uit je slaap gewekt door een zonnestraal die brutaal via de openstaande deuren van het balkon door het muskietengaas naar binnen gluurt. En dan die overval van die oorverdovende stilte! Aan de overkant van de rivier, die langs ons stulpje stroomt niets dan bergen, waarvan de contouren verdorie amper zichtbaar zijn omdat die slierten ochtendnevel zo onbegrijpelijk lang blijven hangen.

Beneden in het strukgewas langs de oever waagt een enkele vogel het de ochtendstilte te verbreken met een - dat moet ik toegeven - welluidend gezang. De rivier kronkelt onder ons balkon als een zilveren lint van de ene naar de andere einder, eindeloos lang. Wat missen we hier het geluid van een disco. Wat herinnert er hier nog aan dat vrolijk schurende geluid van de trams uit mijn Amsterdamse jaren? Wat mis ik de motoren die brullend langs mijn Bronkhorster Kostershuus razen en waar is het loeien van de koeien, het geblaf van de honden? Neen, hier heb je alleen maar die godvergeten verlatenheid. Het is om tegen de groene muren van bamboe op te vliegen! Bah. Is dat nou interessant???

Voor het vroege slapengaan (wat moet je immers anders in zo'n land?) zagen we in de duisternis enkele prauwen voorbij glijden. De boten waren uitgerust met lampen of - in een enkel geval - met een open vuren om de vissen te lokken, die als leeftocht voor de lokale en toeristenbevolking moet dienen. We hebben dat tafereel maar voor lief genomen. Dat kon er ook nog wel bij na die ellendige eerste dag in het Olfantenkamp, een dik half uur van Luang Prabang verwijderd, middenin de jungle. Een organisatie heeft daar met steun van de Laotiaanse en onder meer de Duitse overheid een kamp opgezet met 11 olifanten, het schamele restant van het Laos uit oude tijden, dat ooit bekend stond als het land van de Duizend Olifanten. De beesten worden daar gevoed, krijgen waar nodig medische verzorging en een leefomgeving die bij de natuur past. Om alles economisch haalbaar te maken, dienen ze ook als toeristische attractie. Dat is heel wat beter dan hun vorige bestaan, toen ze als trekdieren werden gebruikt in de houtkap-industrie. Olifanten kunnen tot duizend kilo voortslepen. Maar in deze houtkapindusrie gingen de exploitanten ruimschoots over die limiet heen. Niet zelden gebeurde dat onder invloed van amfetamine en dan twaalf uur per etmaal.

In het olfantenkamp hebben ze het een stuk beter. Ze ' werken ' daar vier tot zes uur per dag. Ze dienen als toeristische attractie. Het zal je maar gebeuren dat je op zo'n enorm beest moet klimmen, naar voren moet schuiven tot de nek van deze dikhuid, de knieen achter de enorme flaporen (ja, ja Van Vollehoven heeft zijn meester gevonden..) moet klemmen en je dan in evenwicht moeten zien te houden achter die enorme kop van die kolos, die bovendien met speels gemak die slurf gevaarlijk dicht in jouw richting zwaait. Je leert er commando's geven aan dat beest. Niet dat de dikhuid zich er ook maar iets van aantrekt, maar sommige van mijn lotgenoten (natuurlijk zat ook ik op zo'n beest) meenden echt dat Jumbo zich iets aan hun geschreeuw gelegen liet liggen, terwijl de olifant niets anders deed dan achter de oppasser aan te kuieren, op weg naar nieuw voedsel.

Inge is deze beproeving gespaard gebleven en dat is in haar situatie alleszins begrijpelijk. Ze bleef keurig kijken en foto's maken, net zoals Britse Annie die met haar vriend Steward, de Amerikaan Mike en diens aanstelligerige Amerikaans-Koreaanse partner deel uitmaakte van ons mini-groepje. Even later moesten Inge en Annie er ook aangeloven, toen ze - paarsgewijs met de rest van ons gezelschap - ieder op een zetel op de olifantenrug werden gehesen en die beesten onder gegil van enkele dames met een zekere, maar loodzware pas de steile oever naar de Nam Khan afstapten, zo de rivier in. Dat vonden de Jumbo's leuk. Ze slurpten de slurfen vol en spoten vervolgens het rivierwater over hun rug en de benen van de passagiers. En zo wankelden we door de rivier - die godzijdank - in dit jaargetij zestig tot maximaal honderdtwintig meter hoog staat. Voor de passagiers is dat echt wankelen, wanneer de olfant een stap verzet. Het is alsof je op een heftig slingerend schip zit.

Het kan nog erger zoals ik 's middags ervoer, toen we met de boot over de rivier werden vervoerd naar de wasplaats. De dieren worden aan het eind van de werkdag gewassen door hun toeristenberijders. De berijder en een oppasser zitten op de nek van het dier, dat in de rivier stapt. en dan begint de waspartij. Het spreekt voor zich dat de berijder na afloop minstens zo nat is als Jumbo. Maar toen de wasbeurt voorbij was, werden wij verzocht de dieren mee te nemen naar een plek in de jungle waar ze de rest van de dag en nacht verblijven tot ze de volgende ochtend worden opgehaald. Het is een hele tocht door de jungle, met links en rechts doornstruiken, met olifantentegenliggers en met een beest, dat soms net die stap naar links of rechts pleegt te zetten, die jij niet in gedachten had. Kortom: wie klimt er nu op de nek van Jumbo, als dat beest eigenlijk alleen maar wil eten???

Neen gemakkelijk is het leven niet voor een eenvoudige reiziger. 's Avonds word je dan ook nog aan een gemeenschappelijke dis verwacht: gebakken rivierwier (we zagen de volgende dag mannen en vrouwen de groene smurrie uit de Nam Khan vissen), vlees en onduidelijke - maar absoluut eetbare - groenten. Het was maar goed dat ook Lao-Lao beschikbaar was, een wodka-achtig drankje waarmee we de narigheid van de eerste dag konden wegspoelen, alvorens we in de complete duisternis de barre tocht naar ons tijdelijke stulpje aanvaardden.

We waren zo vroeg in ons verblijf teruggekeerd dat we de tijd hebben gedood met een minislaapje op de harde stoelen op het balkon. En toen de nacht definitief bezit nam van de jungle zijn we maar onder het muskietengaas gedoken.

In het begin van dit verhaal heb ik beschreven hoe we vanmorgen wreed werden gewerkt. Het olifantenwassen hebben we aan ons voorbij laten gaan. In plaats daarvan hebben we na een lange tocht over de rivier, een bezoek gebracht aan een nederzetting, waar de drie hoofdstamman van de Lao's vredig samenleven. Het was ideaal voor de fotografie, prachtige portretten en aardige mensen. Maar wat brandde die zon op onze bleke huiden. wat was het warm! Ach neen, ik schreef het al, zo'n trip lijkt leuk, maar is een al ellende. Bah, bah en nog eens bah! Dat is jullie in Nederland toch maar mooi bespaard gebleven. Dus niet klagen, als je achter kachel en af verwarming bibbert omdat het buiten zo koud is. Heb liever medelijden met ons. Indochina, dat is pas echt afzien!

PS:

Dank weer voor de reacties. En Marieke: die kaasfondue houden we wel tegoed