Echt in de wolkenEcht in de wolken

Een fascinerend landschap ontvouwt zich rondom ons wanneer we zaterdag de eerste kilometers van onze trekking onder onze voeten hebben laten doorglijden. We zijn letterlijk en figuurlijk in de wolken. De mist klemt zich af en toe als een vochtige deken om ons heen, het kwik in de thermometer komt niet boven de dertien graden uit, maar echt koud hebben we het niet. We hebben ons goed ingepakt en we stappen vooral stevig door, dan nog over de asfaltweg die we een kilometer of vijf bergafwaarts volgen. Af en toe wanneer we over een heuveltje lopen en boven de wolken uitkomen, kijken wij op een prachtig wattenlandschap.


Voorop loopt Lang, een 24-jarige vrouw van de Hmong stam, met 31.000 stamleden,. de grootste bevolkingsgroep uit de regio. Lang is de gids die ons drie dagen zal vergezellen. Ze heeft zich in traditionele kleding gehuld. Niet vanwege de toeristen, maar omdat alle Hmongs dat altijd doen, zowel vrouwen als mannen. Alleen: iedereen ziet er vandaag op zijn Nieuwjaarsbest uit. Want de Hmong vieren - een paar dagen later dan de andere Vietnamezen - hun Nieuwjaar, een feest dat een hele week duurt. Iedereen heeft vrij, de scholen zijn dicht en alle ambtelijke diensten gesloten. Voor zover ze geen brommer of motor hebben - en dat hebben de meeste Hmongs niet - lopen ze op deze feestdag twee, drie uur lang vanuit hun dorpen in het binnenland naar de stad. Ze zijn beladen met koopwaar, voornamelijk prachtig geborduurde lappen, kledingstukken en tassen.


Hmongvrouwen zijn ware kunstenaars op dat gebied. Ze borduren altijd al veel, omdat hun kleding rijkelijk versierd is met fraai borduurwerk. Maar sinds de toeristenindustrie de streek van de bergstammen heeft ontdekt, borduren ze vooral om hun producten aan de man te brengen. Ze zijn zonder uitzondering vriendelijk. Laten zich willig portretteren en tonen trots hun sierraden wanneer we vragen om die details te mogen fotograferen.


Wanneer gids Lang rechtsafslaat, een bergpad in, begint het echte werk. De mist is weliswaar weggetrokken en een zon verwarmt voorzichtig de aarde, maar het aarden pad dat we moeten afdalen, is niet alleen glibberig, maar ook nog buitengewoon steil. Grote kuilen en rauwe steenklompen maken de trekking tot een echt avontuur. Wat zijn we blij dat een aantal Hmongvrouwen met ons meeloopt. Want ik mag dan over een alleszins redelijke conditie beschikken, zowel bergaf- als bergopwaarts, zijn heel wat lichtvoetige dames mij de baas. Ze helpen Inge en mij over de lastige stukken heen. We zijn blij wanneer het wat minder steil naar beneden en naar boven gaat en we tijd hebben om de omgeving te bekijken. Het is een fascinerende tocht. Je bent nog niet bijgekomen van het ene sprookjeslandschap of even verder - om de bocht van het pad - zie je weer een ander nog mooier tafereel, Rijstvelden, aangelegd op 'terrassen' ,beekjes, bossen en betoverende doorkijkjes het kan niet op.


In onze rugzakken torsen we deze keer ook een dertigtal brillen mee. Mijn goede vriend Paul Luijf, opticien in Haarlem, met wie ik al vele keren in Albanie ben geweest om te assisteren bij het aanmeten van de arme bevolking daar - heeft honderd brilllen in onze bagage gestopt. Geen opticien-brillen, maar stalen leesbrilletjes met sterktes varierend van +1 tot +4.


We hebben een korte pauze, waar in de middle of nowhere, een mannetje een primitief houten stalletje heeft. Daar probeert hij twee producten te slijten: rietsuikerstengels en water. Lang schilt voor ons de rietsuiker, wij halen een bril tevoorschijn (+3 gok ik) en planten het op de neus van het mannetje. Ik wil het flesje water grijpen om hem de tekst van het etiket te laten lezen, maar hij grijpt naar zijn knapzak en haalt er een beduimeld boekje uit te voorschijn. Het valt open op een pagina met een prentje van Jezus. Het blijkt zijn missaal. Hij begint gretig te lezen en danst bijna van vreugde. Hij kan voortaan de mis weer volgen. Kijk dat doet mijn (en Pauls) roomsche hart nu echt goed. Een man van het Ware Geloof, een echte katholiek. En wij hebben hem geholpen op de weg van de Heiland. Dat we dat nog mogen beleven...


De brilactie blijkt een doorslaand succes. Wanneer we in een dorpje arriveren en met hulp van gids Lang de eerste oudere vrouwtjes benaderen is iedereen dolenthousiast. May bijvoorbeeld, een dame van 67 jaar, vertelde dat ze al jarenlang grote moeite heeft met het borduren. Maar ze had de bril nog niet op de neus of ze riep: nu kan ik weer alles doen. Voor die vrouwen is het vaak van levensbelang om te borduren. Het is niet zelden hun enige bron van inkomsten. Wie niet borduurt is op hulp van de familie aangewezen. Paul, de gulle donateur, kan tevreden zijn. Door zijn actie kunnen nu tientallen gezinnen economisch weer verder.


De brillenactie hebben we ook de tweede dag - op de markt in Bac Ha en vandaag op bezoek in dorpen - voortgezet. En overal was het enthousiasme groot. We hebben het ook met mannen geprobeerd, maar op enkele schaarse uitzondering na, was dat geen succes. Hoe vaak we ook vertelden dat de brillen bedoeld zijn voor het fijne werk op korte afstand; ze bleven in de verte staren met de bril op de neus, waardoor ze natuurlijk in een troebele wereld keken. Vervolgens gaven ze de brillen met een gebaar van misnoegen weer terug. Zijn mannen (deze althans) nu zo stom, of zijn vrouwen gewoon veel slimmer ? (geldt ook alleen voor deze vrouwen hoor, dames!) Er zijn nog een stuk of 25 brillen over maar die reserveren we voor het armere Cambodja.


Terug naar de eerste dag, waarop we 13 kilometer onder zware omstandigheden hebben gesjouwd. En Inge? Bui-ten-ge-woon. De meeste lezers weten uit wat voor diep dal Inge heeft moeten kruipen. Eerlijk gezegd had ik niet gedacht dat ze deze tocht aan zou kunnen. Maar ze gaf geen krimp. Mijn diepe respect. Ze is hard op weg weer de oude Inge te worden. Dat demonstreerde ze dezelfde avond nog eens, toen we bij een familie thuis logeerden. Moeder had gekookt, zoonlief zat aan tafel met vader, moeder, Lang, Inge en ik. Er was uitgebreid gekookt. Maar vervolgens haalde pa-lief het ' happy water' tevoorschijn, een eigen gestookt brouwsel dat er stevig inhakt. Vader goot de glazen vol, Inge en ik deden mee. De fles werd tot de laatste druppel geleegd. Inge heeft ook nu niet afgehaakt. Ze drinkt tegen de kerels op, als ze de mannen in dat opzicht al niet de baas is. Neen mijn reisgenote heeft ook in het peloton van de innemers opnieuw plaatsgenomen in de kopgroep.


De tweede dag in de bergen zijn we per bus naar Bac Ha gereisd, waar op zondagen de bergstammen markt houden. Wat je dan ziet is een betoverende mengeling van kleuren. Mannen, maar vooral vrouwen zijn prachtig gekleed. Het is het stammengebied op z'n mooist. Voor fotoliefhebbers om de vingers bij af te likken. We hebben er zes uur voor in de auto moeten zitten (heen en terug), maar het was de vermoeiende reis meer dan waard.
Nu - het is maandagochtend - nog een laatste trekking en dan vanavond per trein terug naar Hanoi.